ไหว้พระธาตุประจำปีเกิด
โดย: ดร.ชฎิล หนูประเสริฐ

คำว่า พระธาตุ มีความหมาย 2 นัย คือ หมายถึง พระบรมสารีริกธาตุของพระพุทธเจ้า และพระเจดีย์ที่มีพระบรมสารีริกธาตุบรรจุอยู่ ความเชื่อเรื่อง พระธาตุเจดีย์ประจำปีเกิดนี้ เป็นความเชื่อดั้งเดิมของชาวล้านนา บันทึกอยู่ในตำราพื้นเมืองโบราณ กล่าวว่า มนุษย์ทุกคนมีพระธาตุเจดีย์ ประจำปีเกิดของตน ถ้าได้ไปกราบไหว้สักครั้งหนึ่งในชีวิต จะมีอานิสงส์ทำให้เมื่อตายแล้ว วิญญาณจะอยู่ที่พระธาตุเจดีย์ ไม่ต้องเร่ร่อนไปทุคติ และยังช่วยสะเดาะเคราะห์ ขจัดอุปสรรคของชีวิต ขณะที่มีชีวิตอยู่อีกด้วย พระธาตุเจดีย์ประจำปีนักษัตร มีดังนี้
พระธาตุศรีจอมทอง

พระธาตุศรีจอมทอง สำหรับผู้ที่เกิดปีชวด
วัดพระบรมธาตุศรีจอมทองวรวิหาร อ.จอมทอง จ.เชียงใหม่

เป็นที่ประดิษฐาน ของพระทักษิณโมลีธาตุ คือ พระธาตุ ส่วนที่เป็นพระเศียรเบื้องขวา ของพระพุทธเจ้า ซึ่งอัญเชิญมา โดยพระเจ้าอโศกมหาราช เมื่อพ.ศ. 218 ปัจจุบัน พระธาตุถูกบรรจุไว้ ในพระโกศ 5 ชั้น ตั้งอยู่ในพระวิหารจตุรมุข ก่ออิฐถือปูนทั้งองค์ มีฐานเป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส คล้ายพระเจดีย์

พระธาตุลำปางหลวง

พระธาตุลำปางหลวง สำหรับผู้ที่เกิดปีฉลู
วัดพระธาตุลำปางหลวง อ.เกาะคา จ.ลำปาง

ตามตำนานกล่าวว่า วัดนี้ มีมาตั้งแต่ สมัยพระนางจามเทวี ราวพุทธศตวรรษที่ 20 ตอนปลาย เป็นที่ประดิษฐาน ของพระเกศาธาตุ พระธาตุส่วนพระนลาฏ(หน้าผาก) และพระศอ องค์พระธาตุลำปางหลวง เป็นเจดีย์ทรงกลมแบบล้านนา ก่อด้วยอิฐถือปูน บุทองจังโกตลอดองค์

พระธาตุช่อแฮ

พระธาตุช่อแฮ สำหรับผู้ที่เกิดปีขาล
วัดพระธาตุช่อแฮ ต.ป่าแดง อ.เมือง จ.แพร่

สร้างเมื่อพุทธศตวรรษที่ 19 ในสมัยพระมหาธรรมราชา(ลิไท) ขุนลั่วอ้ายก้อม ได้สร้างองค์พระธาตุ บุทองดอกบวบ ศิลปะเชียงแสน เพื่อเป็นที่ประดิษฐาน พระเกศาธาตุ และพระบรมธาตุ ข้อศอกข้างซ้าย ของพระพุทธเจ้า

พระธาตุแช่แห้ง

พระธาตุแช่แห้ง สำหรับผู้ที่เกิดปีเถาะ
วัดพระธาตุแช่แห้ง อ.ภูเพียง จ.น่าน

สร้างในสมัย พระยาการเมือง เจ้าผู้ครองนครน่าน ระหว่างพ.ศ. 1869-1902 พระยาการเมือง ได้อัญเชิญ พระบรมสารีริกธาตุ จากกรุงสุโขทัย มาประดิษฐานไว้ ที่ดอยภูเพียงแช่แห้ง เมื่อพ.ศ.1897 ภายในพระธาตุ ประดิษฐาน พระเกศาธาตุ และพระบรมธาตุ ข้อพระหัตถ์ข้างซ้าย

พระธาตุเจดีย์วัดพระสิงห์

พระธาตุเจดีย์วัดพระสิงห์ สำหรับผู้ที่เกิดปีมะโรง
วัดพระสิงห์วรมหาวิหาร ต.พระสิงห์ อ.เมือง จ.เชียงใหม่

วัดนี้สร้างโดย พระเจ้าผายู กษัตริย์ราชวงศ์มังราย พระธาตุเจดีย์ เป็นพระเจดีย์เก่าแก่ ศิลปะล้านนา หริภุญชัย ผสมลังกา สร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ.1888 ภายในพระธาตุเจดีย์ ประดิษฐาน พระบรมสารีริกธาตุ

พระธาตุเจดีย์ศรีมหาโพธิ์

พระธาตุเจดีย์ศรีมหาโพธิ์ สำหรับผู้ที่เกิดปีมะเส็ง
พระธาตุเจดีย์ศรีมหาโพธิ์ อยู่ที่วัดหนองบัว อ. เมือง จ. อุบลราชธานี

จำลองมาจาก เจดีย์พุทธคยา ประเทศอินเดีย สำหรับผู้ที่ ไม่สามารถเดินทาง ไปที่ประเทศอินเดีย ก็ไปไหว้ ที่วัดนี้แทนได้ หรือจะไปไหว้ ที่วัดมหาโพธาราม อ. เมือง จ. เชียงใหม่ ก็ได้เช่นกัน

เจดีย์พระบรมธาตุ

เจดีย์พระบรมธาตุ สำหรับผู้ที่เกิดปีมะเมีย
เจดีย์พระบรมธาตุ อยู่ที่วัดพระบรมธาตุ อ.บ้านตาก จ.ตาก

ภายใน บรรจุพระบรมสารีริกธาตุ และพระเกศาธาตุ ของพระพุทธเจ้า เจดีย์นี้ จำลองแบบมาจาก พระธาตุเจดีย์ชเวดากอง ประเทศพม่า สำหรับผู้ที่ ไม่สามารถเดินทาง ไปไหว้ที่เจดีย์ชเวดากอง ก็ให้ไปที่นี่แทนได้

พระธาตุดอยสุเทพ

พระธาตุดอยสุเทพ สำหรับผู้ที่เกิดปีมะแม
วัดพระธาตุดอยสุเทพราชวรวิหาร อ. เมือง จ.เชียงใหม่

พระธาตุเจดีย์ สร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ.1926 สมัยพระเจ้ากือนา เป็นเจดีย์แบบเชียงแสน ผสมลังกา เป็นที่ประดิษฐาน พระบรมสารีริกธาตุ ที่อัญเชิญมาจากสุโขทัย

พระธาตุพนม

พระธาตุพนม สำหรับผู้ที่เกิดปีวอก
วัดพระธาตุพนมวรมหาวิหาร อ.ธาตุพนม จ.นครพนม

พระธาตุพนม สร้างขึ้นระหว่าง พ.ศ.1200-1400 ภายใน บรรจุพระอุรังคธาตุ คือ พระธาตุ ส่วนที่เป็นกระดูกหน้าอก ของพระพุทธเจ้า เป็นพระธาตุเจดีย์เก่าแก่ ของภาคอีสาน ที่มีสถาปัตยกรรม ที่มาแหล่งเดียวกัน กับปราสาทขอม

พระธาตุหริภุญชัย

พระธาตุหริภุญชัย สำหรับผู้ที่เกิดปีระกา
วัดพระธาตุหริภุญชัยวรมหาวิหาร ตั้งอยู่กลางใจเมืองลำพูน

พระธาตุหริภุญชัย สร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ.1440 โดยพระเจ้าอาทิตยราช แห่งราชวงศ์จามเทวี เป็นที่ประดิษฐาน พระบรมธาตุ ส่วนกระหม่อม หน้าอก นิ้วพระหัตถ์ พระเกศาธาตุ และพระธาตุย่อย อีกเต็มบาตรหนึ่ง

พระธาตุวัดเกตการาม

พระธาตุวัดเกตการาม สำหรับผู้ที่เกิดปีจอ
วัดเกตการามอยู่ อ.เมือง จ.เชียงใหม่

มีชื่อพ้องกับ พระเกศแก้วจุฬามณี บนสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ แต่มนุษย์ ไม่สามารถเดินทางไปได้ จึงให้กราบไหว้ พระธาตุเจดีย์ วัดเกตการามแทน หรือจะไปนมัสการ พระธาตุอินทร์แขวน ประเทศพม่าแทนก็ได้ พระเกศแก้วจุฬามณี บนสวรรค์ เป็นที่ประดิษฐาน ของพระบรมธาตุเขี้ยวแก้ว เบื้องบนขวา และพระจุฬาโมลี(มวยผม) แต่พระธาตุเจดีย์ วัดเกตการาม เป็นที่บรรจุพระเกศาธาตุ

พระธาตุดอยตุง

พระธาตุดอยตุง สำหรับผู้ที่เกิดปีกุน
วัดพระธาตุดอยตุง อ.แม่ฟ้าหลวง จ.เชียงราย

พระธาตุดอยตุง เป็นโบราณสถานเก่าแก่ สร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ.1454 โดยพระเจ้าอชุตะราช เจ้าผู้ครองนคร นาคพันธ์โยนกชัยบุรี เป็นที่ประดิษฐาน พระบรมธาตุ ส่วนพระศอ และพระรากขวัญ(กระดูกไหปลาร้า) เบื้องซ้าย

สำหรับท่าน ที่เกิดในปีนักษัตรใด ก็ตาม ควรหาโอกาส ไปกราบไหว้ พระธาตุ ประจำปีเกิดของตน เชื่อกันว่า เมื่อได้ไหว้แล้ว จะมีอานิสงส์สูง ทำให้มีอายุยืนยาว อีกทั้งยังก่อให้เกิด ความชื่นอกชื่นใจ ปีติสุข และประทับตรึงตรา อยู่ภายในใจ จิตก่อนตาย จะนึกถึงบุญกุศลนี้ จะเกิดความสว่างไสว ในจิต เป็นเหตุให้มีสุคติภพเป็นที่หมาย